Networking tips voor toekomstige ondernemers

Heb jij plannen om te gaan ondernemen, maar ben je nog niet helemaal toe aan starten, dan kan je wel al beginnen aan het uitbouwen van je professionele netwerk. Het hebben van een groot netwerk is namelijk een van de grootste troeven voor een startende ondernemer. 

Networking kan voor velen een intimiderend concept zijn, zeker als je van nature eerder introvert aangelegd bent. Goed nieuws echter, komende van iemand die nooit durfde netwerken: eigenlijk is er niet zo veel aan. Met deze 4 tips maak je jezelf het al een stukje makkelijker, en haal je het meeste uit je volgende netwerk-event.

1. Accepteer awkwardness 

Als je gesprekken hebt met onbekenden, dan zal er al eens iets awkwards gebeuren. Dat is nu eenmaal zo, en dat is oké. Niet elk gesprek kan van een leien dakje lopen, dus wees gewoon jezelf en accepteer dat interacties soms wat in de knoop kunnen raken.

Wat voor mij helpt is beseffen dat iedereen wel een aantal awkward conversaties heeft, en het dus niet per se aan mij ligt. Wanneer een gesprek niet goed vlot, rond ik gewoon beleefd af, en ga ik even een drankje halen.

2. Zeg hallo

In plaats van passief deel te nemen aan het event, en enkel te networken als mensen jou aanspreken, kan je best zelf ook wat gesprekken starten met mensen die jou interessant lijken. Stress is hier echt niet voor nodig: stap gewoon op iemand af die even niets te doen heeft, en zeg hallo. Het gesprek komt dan wel vanzelf!

3. Stel vragen

Vaak lijken mensen bang om een gesprek te starten, omdat ze niet goed weten wat te zeggen. Het is niet omdat je zelf nog niet gestart bent, of niet goed weet wat er interessant aan jou is, dat je op een netwerk-event niet op je plaats bent. Er lopen genoeg ego’s rond die enkel over zichzelf willen vertellen, dus breng wat variatie in het spel en wees de gesprekspartner die oprecht geïnteresseerd is.

Stel vragen aan anderen: vraag wat ze doen, wat ze vinden van het event, en waarom. Door verder in te gaan op de antwoorden die je krijgt zal uiteindelijk een veel dieper en interessanter gesprek op gang komen. 

4. Connect op linkedIn

Kwam je iemand tegen die nu of in de toekomst misschien een handig contact is om te hebben? Vraag dan al op het event om te connecten via LinkedIn. Zo gaat je contact zeker niet verloren, en spaar je papier uit dat anders gebruikt wordt voor onhandige visitekaartjes 🙂

Je eerste B2B verkoop

Van alle skills die je nodig hebt om als ondernemer een startup uit de grond te stampen, is verkopen de fundamenteelste. Je kan immers alles héél goed doen, maar als je niets verkoopt komt er geen geld binnen, en ga je snel failliet.

In de B2C wereld kan je met matige verkoopskills wel al wat tractie genereren, maar als je jouw dienst of product richt naar andere bedrijven, moet je hier niet op hopen. Het verkoopsproces in B2B is intensief en vereist dat je weet waarmee je bezig bent. Bij deze dus enkele tips voor de beginner-verkoper 🙂

Echt voordeel creëren…

Een groot deel van je succes wordt al bepaald nog voor je begonnen bent met verkopen. Weet waar jij met je product of dienst meerwaarde kan bieden, en waarom. Als je een oprecht voordeel kan creëren voor je potentiële klant zal je véél gemakkelijker interesse opwekken. 

Denk ook goed na over de manier waarop je jouw meerwaarde het best kan communiceren. Als je weet waarover je praat, en vlot overkomt, zal alles een stuk vlotter lopen.

Iets over reseach

Kwaliteit boven kwantiteit, en dat is bij het contacteren van potentiële klanten niet anders. Voor je de telefoon opneemt, kan je best even het bedrijf dat je gaat contacteren opzoeken. Bekijk de website, social media, recente publicaties, etc. 

In de meeste gevallen zal je iets van info vinden waarop je met jouw verkoopspitch kan inhaken. Je komt als verkoper veel oprechter over als je je potentiële klant al wat kent, en jouw aanbod kan aanpassen aan specifieke noden. Zeker in competitieve sectoren kan je hier een groot verschil maken met je concurrentie.

Gebruik je netwerk

Uit het niets contact opnemen met een complete vreemde voelt wat raar. Uit het niets gecontacteerd worden ook. Het zit in onze natuur als mens om ietwat achterdochtig te zijn, en vaak worden verantwoordelijken in bedrijven regelmatig “lastig gevallen” door verkopers. 

De beste manier om die slechte ervaring tegen te gaan, is door een bestaande relatie te gebruiken. Binnen je eigen netwerk kan je beroep doen op dat extra beetje vertrouwen, en dat geeft je al een voetje tussen de deur. 

Niets gaat boven Face-to-Face

Contact opnemen via mail of telefoon is gemakkelijk schaalbaar, en is vele gevallen een noodzakelijke eerste stap. Toch streef je er best naar om je verkoopspitch face-to-face te geven. 

Als je telefonisch contact opneemt, begin dan nog niet meteen aan je hele pitch. In de plaats kan je jezelf kort voorstellen, aanraken wat je doet, en dan focussen op het vastleggen van een eerste meeting. 

Stel vragen tijdens je telefoongesprek, met de bedoeling uit te zoeken waar de interesse van de potentiële klant ligt. In plaats van dan meteen al de oplossing aan te bieden, kan je iets zeggen als: “Daar kunnen we zeker mee helpen. Heeft u volgende week dinsdag in de voormiddag even een half uurtje tijd? Dan kom ik met plezier langs om alles eens uit te leggen/ voor te stellen.”

Op die manier hou je het telefoongesprek kort, en geef je jezelf de kans om je pitch te doen na een eerste fysieke kennismaking. Je potentiële klant zal aandachtiger en geïnteresseerder zijn dan aan de telefoon, en dus ook gemakkelijker overtuigbaar.

Lessen skippen als student-ondernemer

“Hoe slaag je erin om je studies met je onderneming te combineren?”, is een van de meest gestelde vragen die ik kreeg tijdens mijn studies. Het antwoord is een mix van veel factoren, maar vaak springt er één voor veel mensen uit: niet naar lessen gaan.

In het hoger onderwijs krijg je (meestal) de vrijheid om zelf te kiezen of je naar de les gaat of niet. Toch is het skippen van lessen in de praktijk een taboe onderwerp. Daarom dat je als student-ondernemer best heel bewust kiest of je lessen skipt, en wélke lessen je skipt.

Voordelen VS Nadelen

Het overduidelijke voordeel van lessen overslaan is natuurlijk dat je tijd vrijmaakt in je agenda. Je spaart de duur van de les + je verplaatsingstijd uit, en kan die gebruiken om aan je onderneming te werken (of iets anders te doen, natuurlijk).

Wat je echter niet mag vergeten is dat skippen ook bepaalde nadelen met zich meebrengt:

  • Je loopt achterstand op in je studie. 
    De info die je mist moet je onvermijdelijk toch ooit inhalen. Dit kan je doen door zelf je cursus door te nemen, de powerpoints van de lessen te bekijken, notities van medestudenten te bekijken, en online wat op te zoeken over het onderwerp. 

  • Sommige docenten zetten je op hun zwarte lijst.
    Omdat veel studenten afwezig blijven uit luiheid loop je risico over dezelfde kam geschoren te worden. Sommige docenten behandelen je anders als je niet de tijd neemt om naar hun lessen te komen. Ik kan uit persoonlijke ervaring zeggen dat dit best lastig kan zijn.

  • Je bent minder up to date.
    Ben je vaak afwezig op school? Dan is de kans groot dat je steeds minder up to date bent over deadlines, groepswerken, en algemene informatie die je wel nodig hebt om vlot door je takenpakket te gaan. 

Tips n tricks

  • Ga ALTIJD naar de eerste les(sen) van een vak.
    Zorg dat je in het begin van een nieuwe periode bij alle nieuwe vakken zeker aanwezig bent. Zo ben je in de eerste plaats up to date over praktische info, en kan je beter inschatten hoe het vak eruitziet.
  • Skip enkel ‘skipbare’ lessen.
    Door van elk vak de eerste lessen bij te wonen krijg je een goed beeld van de beschikbare informatie, en de meerwaarde van de lessen. Sommige docenten hebben een hele goede cursus, en gaan tijdens lesuren gewoon chronologisch doorheen alle hoofdstukken. Dergelijke lessen kan je gemakkelijk overslaan. Andere docenten hebben echter géén cursus, of wijken tijdens lessen af van de voorziene leerstof. Zorg ervoor dat je bij dat soort vakken geen info mist die je nergens anders kan terugvinden. 

Wat is greenwashing?

Greenwashing is misleidende marketing door bedrijven die claimen aan “duurzaam ondernemen” te doen.

De laatste jaren is het draagvlak voor duurzame initiatieven gigantisch gegroeid. Consumenten hechten belang aan eerlijke productie en een positieve impact van hun aankopen. Dit heeft het ontstaan van vele duurzame startups en producten in de hand gewerkt, wat ons allemaal alleen maar ten goede komt 🙂

Nu “duurzaam” echter een buzzwoord is geworden, wordt het ook in marketing zo veel mogelijk gebruikt. Sommige bedrijven geven bewust een heel losse interpretatie aan wat een “duurzaam” initiatief is, en adverteren zichzelf als bewust en positief bedrijf, zonder dat dan ook waar te maken in de praktijk.

Waarom is greenwashing zo spijtig?

Als duurzaam bedrijf maak je bewust de keuze om op een correcte manier te werken. Deze keuze is dus eerder ethisch en emotioneel gefundeerd, omdat het financieel gezien (op korte termijn) gunstiger is jezelf zo weinig mogelijk beperkingen op te leggen. Je niet-duurzame concurrenten kunnen typisch significant goedkoper een gelijkaardig product produceren, waardoor ze een economisch voordeel creëren.

Het is dankzij bewuste consumenten dat duurzame bedrijven toch voet aan wal vinden. Eindgebruikers die waarde zien in een eerlijk product, en daar ook effectief een prijsverschil bij aanvaarden, maken een gigantisch verschil. Zij zijn de real MVP’s, maar dat is dus waar greenwashing misbruik van maakt.

Door jezelf als duurzaam bedrijf te adverteren maak je zo gebruik van de goede wil bij consumenten, zonder enige productiebeperkingen te moeten overkomen. Hierdoor worden echte duurzame initiatieven weggeconcurreerd en verandert er uiteindelijk niets.

Hoe ga je greenwashing tegen?

Als bedrijf is het belangrijk om open, duidelijk en eerlijk te communiceren over welke engagementen je aangaat, en welke niet. Het is niet omdat je één keer flyers liet drukken op gerecycleerd papier dat je plots vanalles mag beginnen claimen. Wees trots op wat je wél doet, en wees niet bang om mensen er op te wijzen dat je drukwerk gerecycleerd is, maar maak er geen verdere verhalen rond. Het laatste wat je wil is je klanten teleurstellen.

Als consument kan je jezelf enkel zo goed mogelijk informeren. Online kan je natuurlijk heel veel informatie en reviews terugvinden, maar als je toevallig een leuk merk tegenkomt in een winkel, dan kan je ook gewoon de verkopers aanspreken. Niet alle winkels zijn zelf even up to date, maar als er effectief een duurzaam verhaal te vertellen valt, is de kans groot dat je wel wat loskrijgt 🙂

Daarnaast kunnen zowel bedrijven als consumenten gebruik maken van officiële certificering. In bijna elke sector zijn er organisaties die controles uitvoeren en certificaten geven aan spelers die aan de voorwaarden voldoen. Voor kleding is er bijvoorbeeld het GOTS certificaat, dat garant staat voor duurzaam en organisch textiel.

Hoe overkom je angst om te ondernemen?

Twee van de grootste redenen waarom mensen niet durven starten met ondernemen zijn blijkbaar* angst om te falen, en angst om niet de juiste kennis of ervaring te hebben.

Beide redenen zijn heel begrijpelijk, omdat juist die onzekerheid zo inherent is aan ondernemen. Door de sprong te wagen, en je eigen project te starten, doe je exact dat: iets nieuws starten. Je begint iets dat daarvoor nog niet was. Dat is tegelijkertijd heel mooi, en heel spannend.

Ik ben geen psychologisch expert, maar als je het moeilijk hebt met faalangst, of met de onzekerheden en risico’s die verbonden zijn aan ondernemerschap, dan probeer ik je graag wat gerust te stellen.

Niemand weet hoe het moet

Eerst en vooral wil ik duidelijk stellen dat de onzekerheid die je voelt volkomen normaal is. Ondernemen is spannend. Het is normaal dat je geen idee hebt hoe je een boekhouder moet zoeken, of welke administratieve verplichtingen je zeker in orde moet hebben.

Belangrijk is dat je niet verlamd raakt van de stress wanneer je niet weet wat je moet doen. Als ondernemer kom je zo vaak nieuwe problemen, drempels en situaties tegen, dat dit je nieuwe normaal zal worden. De belangrijkste skill die je kan leren als ondernemen is: dingen durven uitzoeken, en heel snel leren.

Weet je niet wat te doen? Zoek het op. Vraag het aan iemand met ervaring: in je netwerk, aan google, of in een relevante facebookgroep. Voor elke specifieke vraag die jij tegenkomt is er vast wel een antwoord. Zelfs als dat antwoord verspreid ligt tussen 3 verschillende bronnen, en jij de eerste bent die ze samenbrengt.

Als je het hier echt moeilijk mee hebt, kan je in het begin van je carrière als ondernemer de hulp zoeken van een goed netwerk of een mentor. Zowel online als offline zijn er meerdere plaatsen waar jij als (toekomstig) ondernemer terecht kan voor steun. Zeker als je nog student bent!

Over falen

Ook angst om te falen is uiteraard begrijpelijk, en logisch. Wanneer je gaat ondernemen zet je immers veel op het spel. Financieel, bijvoorbeeld (al hoeft dat niet per se), maar ook sociaal.

Als je een onderneming of project start, is de beste manier om initiële tractie te krijgen: je persoonlijke netwerk gebruiken. Iets anders heb je immers nog niet, en vaak zal je directe omgeving uit sympathie jouw project wel willen steunen. Dit is super, maar kan een zekere stress met zich meebrengen. Wat als je project toch niet uitdraait zoals gepland? Dan moet je diezelfde mensen daarna terug onder ogen komen.

Falen is deel van het leven, maar vaak slagen we er als persoon in om dat wel wat te verstoppen. Jouw droom achterna gaan is op zich al erg spannend, want dat kan eindigen met een harde reality check. Als je die droom dan ook nog eens deelt met de buitenwereld, loop je daarbovenop nog eens risico dat je publiekelijk met je hoofd tegen de muur loopt.

Het is logisch dat we deze publieke vernedering liever vermijden, en dat dat zich vertaalt in een angst om te ondernemen. Hier moeten we wel even rationaliseren, want die laatste conclusie hoeft daar niet aan vast te hangen. Ondernemen doe je heel je leven, niet één keer. Falen óók. Of je dat nu publiekelijk doet of niet.

Ondernemen gaat met ups en downs, niet in een rechte lijn. De downs dragen bij aan de ups, mede omdat ze leerscholen zijn. Elke keer dat je als ondernemer je hoofd stoot, leer je bij. Je doet ervaring op, en juist omdat ze soms pijn doen zal je de lessen die je leert zeker niet vergeten.

Top 3 studierichtingen in Antwerpen voor toekomstige ondernemers

Ben jij aan het einde van jouw carrière aan de middelbare school, en ben je op zoek naar de beste richting voor je verdere studies? Als ondernemingszin in je bloed stroomt, en je al lang weet dat je later liefst van al als zelfstandige aan de slag gaat, dan zijn deze studierichtingen zeker het overwegen waard.

1. Internationaal Ondernemen – KdG

Ik kan natuurlijk niet anders dan door te beginnen met de richting die ik zelf gevolgd heb. Karel de Grote Hogeschool in Antwerpen biedt de richting “Internationaal Ondernemen” aan.

Internationaal Ondernemen wordt gegeven via twee verschillende trajecten:

  • PGO: Probleem Gestuurd Onderwijs geeft je concrete casussen en situaties (aka opdrachten), aan de hand waarvan je dan theorie ook aangeleerd krijgt.
  • Het “Reguliere traject” is wat ik heb gevolgd. Hier krijg je gewoon les in de klassieke zin van het woord.

Voor ondernemers is het vaak moeilijk om drie jaar lang stil te zitten en passief te zijn, en daarom is Internationaal Ondernemen wél een goede optie. Zowiezo moet je natuurlijk wel de theorie leren, maar zowel jaar 2 als jaar 3 zijn voor de helft ingevuld met praktijk (stage/ je eigen onderneming). Ook moet ik toegeven dat het merendeel van de theoretische vakken effectief nuttige en praktische info gaf. Voor mij persoonlijk lag daar de waarde van de richting.

Een extra verkoopspuntje is dat KdG energie steekt in haar ondernemerscentrum. Daar kan je terecht als je niet kan wachten, en tijdens je studies al als ondernemer wil starten (wat ik zeker aanraadt)

2. Toegepaste Economische Wetenschappen – UA

Al kan de universiteit een heel frustrerende plek zijn voor ondernemers, mag TEW zeker niet in deze lijst ontbreken. Al jarenlang brengt TEW kwalitatieve ondernemers groot, met haar algemene economische vorming.

Als student TEW kom je in aanraking met alle aspecten rond management en economie: van klassieke economische theorieën, tot boekhouden, recht en logistiek. Verwacht nergens de concrete info die je in een praktischere richting als Internationaal Ondernemen zal krijgen, maar vooral een algemene, iets meer omslachtige vorming.

Binnen TEW heb je de keuze tussen de opleiding “bedrijfskunde” of “economisch beleid”. Al liggen de beiden inhoudelijk dicht genoeg bij elkaar om geen echt wezenlijk verschil te maken, is bedrijfskunde waarschijnlijk de beste optie voor jou als toekomstig ondernemer.

3. International Business Management – KdG

Misschien spreekt Internationaal Ondernemen je aan, maar mag het voor jou eigenlijk nog wel een stukje verder gaan. Dan is International Business wat je zoekt.

Deze richting lijkt heel erg op de PGO versie van Internationaal Ondernemen. Het grote verschil is dat de voertaal van de opleiding engels is, en ongeveer de helft van je medestudenten uit het buitenland komen. In de praktijk wil dit zeggen dat je veel intenser leert samenwerken. Je doet ervaring op in teams waar taal een barrière vormt, en daarmee om kunnen is meer dan belangrijk.

Daarnaast kan je natuurlijk in deze richting ook gebruik maken van het ondernemerscentrum van KdG, moest je tijdens je bachelor al iets willen opstarten.

Tips om duurzamer te ondernemen

Duurzaam is hét buzzwoord geworden in ondernemingen. Ondanks alle nadelen (zoals greenwashing) die aan de hype verbonden zijn, zorgt het voor een hoop awareness, ook bij ondernemers zelf. 

Als je als ondernemer het gevoel hebt dat dit het juiste moment is om je business model eens onder de loep te nemen, en vanuit maatschappelijk perspectief te kijken wat beter kan, dan heb je groot gelijk! Om je te helpen, maak ik een overzicht van makkelijke wijzigingen, die op (bijna) elke onderneming toepasbaar zijn.

Koop lokaal aan

Zelfs als jij diensten verkoopt, en dus geen producten moet aankopen bij een fabrikant, is dit punt relevant. Als ondernemer koop je zelf altijd dingen aan: half-afgewerkte producten, verpakkingen, websites, boekhoudpakketten, meubels, koffie, noem maar op. 

Kijk eens naar jouw lijstje van leveranciers, en zoek waar mogelijk een lokale, kleine, leverancier als alternatief. Zo hou je niet alleen het nodige transport beperkt, maar stimuleer je ook andere lokale ondernemers, en hou je de economie goed draaiende.

Kies voor groen transport

Heb je een meeting aan de andere kant van het land? Check, voor je uit automatische je wagen inspringt, even of de trein een evenwaardig alternatief is. Dit is niet altijd het geval, maar als je er geen tijd mee verliest, is er geen reden om niet de trein te nemen. Tijdens je rit kan je dan nog productief bezig zijn.

Zorg ook dat je een fiets hebt, die jij (of je medewerkers) kunnen gebruiken voor kleine verplaatsingen binnen een straal van 5km. Alle beetjes helpen, en het aantal auto’s in Belgische steden is een echt probleem 😉

Gebruik gerecycleerd papier voor drukwerk

Alle flyers, posters, visitekaartjes en ander drukwerk dat je laat maken, mag vanaf nu van gerecycleerd materiaal gemaakt zijn. Bijna elke drukker heeft deze optie, dus geen reden om hier niet voor te kiezen.

Geef een percentage van je winst aan een goed doel

Natuurlijk maakt niet elke onderneming winst, maar als jij bij de lucky few bent, overweeg dan om een deel van je meerwaarde weg te schenken aan een goed doel. Als bedrijf heb je veel meer draagkracht dan als individu, dus door dit op te nemen in je businessplan kan je best een grote impact hebben. Donaties boven €40 kan je bovendien voor 45% terugvorderen van je belanstingen.

Hoe krijg je gratis persaandacht?

Heb je een idee voor een startup, event of ander project, en wil je je marketing graag wat aandikken met wat persaandacht? Goed plan, want midden in alle social media hype is exposure in klassieke media nog steeds heel impactvol.

Voor ik je uitleg hoe je persaandacht kan krijgen, wil ik duidelijk stellen dat ik geen PR-expert ben. Ik heb nooit in de PR-sector gewerkt, en kan dus enkel vertellen vanuit mijn eigen ervaring (met Rockhopper Socks en met klanten als Trapmann).

Ook is het nuttig om kort de voordelen van PR aan te halen:

Het meest vanzelfsprekende voordeel van een publicatie is het bereik aan mensen dat je daarmee aanspreekt. Of je nu in de krant staat, of in een niche-magazine, een goede publicatie zorgt voor een korte-termijn boost in aandacht voor wat je doet. Dat is niet te onderschatten.

Naar mijn gevoel geeft een publicatie over jouw project je daarbovenop een zekere vorm van credibiliteit. Als je bijvoorbeeld geen grote aantallen volgers op social media hebt, dan komt je project niet per se als “betrouwbaar” of “significant” over. Een artikel in de krant heeft nog steeds dat extra gewicht, en kan dus helpen met je imago.

1. Wees perswaardig

Stap 1 is misschien iets te vanzelfsprekend, maar is tegelijk ook de belangrijkste voorwaarde voor persaandacht. Zorg ervoor dat het verhaal dat je brengt effectief nieuwswaarde heeft. Als je product op zich al een leuk verhaal is (zoals de “geef niks” campagne van Greenpeace, of het reisconcept van srprs.me), dan heb je het jezelf makkelijk gemaakt. Verkoop jij broodroosters? Dan ga je even creatief moeten zijn. Je kan bijvoorbeeld een groot ontbijt organiseren in jouw stad, waar iedereen gratis toast (gemaakt met jouw broodroosters), omelet en fruitsap kan krijgen.

Kranten willen schrijven over interessante onderwerpen. Geef hen een interessant verhaal, en 9 kansen op de 10 heb je vanzelf al prijs.

2. Schrijf een persbericht

Heb je een interessant verhaal? Giet het dan in de vorm van een persbericht. Dat is een bestand/tekst waarin je alle info zet die relevant is voor journalisten. Meestal schrijf ik zelf mijn persberichten al in artikelvorm. Zo kunnen journalisten gemakkelijk stukken overnemen.

Geen idee hoe je aan een persbericht begint? Gebruik dan dit template:

3. Contacteer de juiste redacties

De derde en laatste stap die je moet zetten is het uitsturen van jouw persbericht. Zoek de emailadressen van relevante redacties of journalisten op, en zet ze in een lijst die je up to date houdt. De emailadressen van enkele algemene redacties zijn bijvoorbeeld:

  • redactie@hln.be
  • redactie@gazetvanantwerpen.be
  • nieuws@hetnieuwsblad.be
  • redactie@hetbelangvanlimburg.be

Zend vanaf je professionele emailadres mails met als titel: “Persbericht: titel”. Spreek elke redactie apart aan en leg kort uit wie je bent en wat je verhaal is. Zet je persbericht in bijlage en geef zeker je contactinformatie nog eens extra. Als een journalist geïnteresseerd is is de kans groot dat je een telefoontje krijgt. Waarschijnlijk om nog wat vragen te beantwoorden, of om eventueel foto’s te trekken.

Een duurzame startup beginnen. Waaraan moet je denken?

Je wil gaan ondernemen, en liefst van al op een duurzame manier. Twee keer raak, maar natuurlijk moet je wel met enkele extraatjes rekening houden. 

Is je doel haalbaar?

Elke ondernemer moet (voor oprichting) op deze vraag een antwoord formuleren. De beste manier hiervoor is een break-even analyse. Daarbij stel je jezelf de vraag hoeveel verkoop je moet genereren om uit de kosten te geraken. Voor elk idee moet je nagaan hoe realistisch die verkoopscijfers zijn.

Een duurzaam idee zal bijna altijd moeilijker haalbaar zijn, omdat je typisch hogere kosten hebt bij duurzame activiteiten. Bijvoorbeeld: produceren in lage-loonlanden kan financieel goedkoper uitkomen, maar is niet ethisch verantwoord. Je zal dus rekening moeten houden met extra kosten voor productie binnen België.

Mét of zonder winstoogmerk?

Deze vraag is vooral bepalend voor de juridische vorm die het best bij jouw startup zal passen. Als je enkel wil ondernemen om een positieve impact op de maatschappij te creëren, kan je je activiteiten als vzw gaan uitvoeren. Als je in de eerste plaats wil ondernemen, en je naast een positieve maatschappelijke impact ook graag winst wil genereren, zal je een van de klassieke vennootschapsvormen moeten kiezen.

Hoe consequent wil je zijn?

Wanneer je je bedrijf als duurzaam bestempeld, moet je opletten dat je geen valse indruk creëert voor de buitenwereld. Je kan eindeloos ver gaan in je duurzame verhaal: Ga je enkel gerecycleerd papier gebruiken? Ga je enkel gebruik maken van groene transportvormen? Hoe zit het met je kantoorgebouw? En hoe ga je aan marketing doen?

Waarschijnlijk moet je ergens een grens trekken, en daarom is het belangrijk om duidelijk te communiceren wat je wél doet, en wat je niet doet. Zo kunnen potentiële klanten zelf bepalen of ze je als duurzaam bedrijf zien, of niet.

Wie is jouw doelgroep?

Ook deze vraag is belangrijk voor élke startup, maar jij moet zeker even goed nadenken over je marketing. Heb je hogere kosten dan je concurrenten, dan zal je je ook moeten positioneren in een hogere prijsklasse. Wil je je duurzame aspecten gebruiken om meer verkoop te genereren? Dan zal je je moeten richten tot een iets specifiekere doelgroep. Eens je weet wie je wil bereiken, kan je een marketingplan opstellen en bepalen wáár en hoe je dat zal doen.

Kom je in aanmerking voor subsidies?

Sommige duurzame initiatieven worden door de overheid aangemoedigd, en komen daardoor misschien in aanmerking voor een subsidie. Voor je begint is het belangrijk dit even na te gaan, omdat het een grote impact zou kunnen hebben op de haalbaarheid, of schaalbaarheid, van je project.

Is je project nieuwswaardig?

Een potentieel voordeel van duurzaam ondernemen is dat je verhaal een bepaalde nieuwswaarde kan hebben. Als je bij je lancering een persbericht uitstuurt dat hier en daar opgepikt wordt, kan je meteen veel meer tractie en geloofwaardigheid genereren. Hier moet je natuurlijk ook rekening mee houden wanneer je de haalbaarheid van je project nagaat.

Waarom ondernemen in België zo moeilijk is.

De laatste jaren kent de startup wereld in België sterke groei: je hoort steeds meer over incubators, accellerators en nieuwe statuten/regelgevingen die ondernemerschap moeten aanmoedigen. Vooral als student voel ik zelf dat we de laatste 5 jaar grote sprongen voorwaarts hebben genomen. Sinds ik (5 jaar geleden dus) begon te studeren is het statuut voor student-ondernemer ingevoerd, is SINC van gloednieuwe vereniging uitgegroeid tot een echte naam, en zijn er jaarlijks talloze community events, lezingen, etc. over ondernemerschap bijgekomen.

Dit is allemaal positief, maar het roept wel de vraag op: waarom zijn al die dingen nog zo nieuw in België? Niet alleen in de VS, maar ook in buurlanden als Nederland en Duitsland, is ondernemerschap al veel langer ingeburgerd. 

Ondernemingszin wordt geïmporteerd

Volgens mij ligt het antwoord op deze vraag bij het feit dat we als Belgische gemeenschap geen zelf ondernemingszin stimuleren. De golf van nieuwe ondernemers die de laatste jaren opduiken kan je gemakkelijk linken aan de opkomst van social media, en invloed van de vele Amerikaanse ondernemers die op het internet inspireren en educeren. Los van of ik ze persoonlijk interessant vind, kan ik eindeloos doorgaan over bekende namen als Musk, Cuban en Gates, maar ook over content creators als Gary Vee, Ryan Serhant en Neil Patel. Als we het echter hebben over Belgische voorbeelden, kom ik top-of-mind enkel op Wouter Torfs en Marc Coucke uit. 

Met andere woorden: we importeren de inspiratie en stimuli die ondernemerschap aanwakkeren. Zelf hebben we in België simpelweg een tekort aan aanmoediging. Sinds kort zien we hier gelukkig dus ook de effecten van.

Hoe komt dat dan, dat we hier niet vanzelf ondernemen?

Ten eerste, omdat er best wel wat juridische en financiële drempels zijn: 

  • Bij het opstarten:
    Om uberhaupt als ondernemer aan de slag te kunnen moet je bijvoorbeeld op zoek naar een boekhouder. Je moet een ondernemingsnummer aanvragen in het KBO, je moet je aansluiten bij een sociaal secretariaat, etc. Als je niet weet wát de drempels juist zijn, en welke kosten eraan verbonden zijn, ga je ondernemerschap vaak niet eens als optie beschouwen. 
    Zelfs als je besluit dat je wil gaan ondernemen, moet je natuurlijk ook nog het nodige kapitaal op tafel kunnen leggen. In andere landen is Venture Capital een gekend begrip, maar in Belgie is het een bijna onbestaand concept.
  • Tijdens je carrière:
    Als ondernemer loop je bepaalde risico’s waar je als werknemer vanzelf voor beschermd wordt. Als je bijvoorbeeld plots ziek wordt, of een ongeval hebt, krijg je niet zomaar een vervangingsinkomen. Als je onderneming failliet gaat, loop je risico dat schuldeisers bij jou blijven aankloppen, en dat je kredietwaardigheid in de toekomst ook aangetast blijft.
  • En zelfs daarna:
    Als ondernemer ben je in België al jaren zelf verantwoordelijk voor het opbouwen van je pensioen, waar je als werknemer wel op een vangnet kan rekenen.

Naast de officiële drempels zijn er ook directe en indirecte sociale drempels. Hier zijn we ons vaak minder bewust van. 

Voor de overgrote meerderheid van de Belgen is er een duidelijk pad dat bewandeld moet worden: Je gaat naar school, dan kies je wat je wil studeren, en daarna zoek je een stabielejob. Studeren doen we niet echt om iets te leren, maar eerder om potentiële werkgevers te kunnen tonen dat we de beste kandidaat zijn voor de beschikbare stabiele job. Hierdoor creëer je niet alleen gefrustreerde en gedemotiveerde studenten, maar moedig je ook risico-aversie aan en vernietig je de creativiteit en brutaliteit die zo broodnodig zijn voor ondernemerschap.

De buitenbeentjes, die dan toch besluiten dat ze willen ondernemen, stuiten bovendien op meer sociale weerstand dan nodig. De risico-aversie in België is namelijk ook heel zichtbaar in economische activiteit: we kopen de producten die we kennen bij de merken die we kennen. Dit gedragspatroon maakt het extra moeilijk om als startup enige vorm van tractie te genereren, ookal heb je wel degelijk een goed concept. 

Al bij al heerst er in België dus al een tijd geen positief ondernemingsklimaat. Hopelijk groeit de golf van nieuwe initiatieven verder aan, en zorgt het voor een voelbare verandering. Laat je ondertussen echter niet ontmoedigen, want een avontuur als ondernemer heeft natuurlijk ook echte voordelen 🙂