Wat is greenwashing?

Greenwashing is misleidende marketing door bedrijven die claimen aan “duurzaam ondernemen” te doen.

De laatste jaren is het draagvlak voor duurzame initiatieven gigantisch gegroeid. Consumenten hechten belang aan eerlijke productie en een positieve impact van hun aankopen. Dit heeft het ontstaan van vele duurzame startups en producten in de hand gewerkt, wat ons allemaal alleen maar ten goede komt 🙂

Nu “duurzaam” echter een buzzwoord is geworden, wordt het ook in marketing zo veel mogelijk gebruikt. Sommige bedrijven geven bewust een heel losse interpretatie aan wat een “duurzaam” initiatief is, en adverteren zichzelf als bewust en positief bedrijf, zonder dat dan ook waar te maken in de praktijk.

Waarom is greenwashing zo spijtig?

Als duurzaam bedrijf maak je bewust de keuze om op een correcte manier te werken. Deze keuze is dus eerder ethisch en emotioneel gefundeerd, omdat het financieel gezien (op korte termijn) gunstiger is jezelf zo weinig mogelijk beperkingen op te leggen. Je niet-duurzame concurrenten kunnen typisch significant goedkoper een gelijkaardig product produceren, waardoor ze een economisch voordeel creëren.

Het is dankzij bewuste consumenten dat duurzame bedrijven toch voet aan wal vinden. Eindgebruikers die waarde zien in een eerlijk product, en daar ook effectief een prijsverschil bij aanvaarden, maken een gigantisch verschil. Zij zijn de real MVP’s, maar dat is dus waar greenwashing misbruik van maakt.

Door jezelf als duurzaam bedrijf te adverteren maak je zo gebruik van de goede wil bij consumenten, zonder enige productiebeperkingen te moeten overkomen. Hierdoor worden echte duurzame initiatieven weggeconcurreerd en verandert er uiteindelijk niets.

Hoe ga je greenwashing tegen?

Als bedrijf is het belangrijk om open, duidelijk en eerlijk te communiceren over welke engagementen je aangaat, en welke niet. Het is niet omdat je één keer flyers liet drukken op gerecycleerd papier dat je plots vanalles mag beginnen claimen. Wees trots op wat je wél doet, en wees niet bang om mensen er op te wijzen dat je drukwerk gerecycleerd is, maar maak er geen verdere verhalen rond. Het laatste wat je wil is je klanten teleurstellen.

Als consument kan je jezelf enkel zo goed mogelijk informeren. Online kan je natuurlijk heel veel informatie en reviews terugvinden, maar als je toevallig een leuk merk tegenkomt in een winkel, dan kan je ook gewoon de verkopers aanspreken. Niet alle winkels zijn zelf even up to date, maar als er effectief een duurzaam verhaal te vertellen valt, is de kans groot dat je wel wat loskrijgt 🙂

Daarnaast kunnen zowel bedrijven als consumenten gebruik maken van officiële certificering. In bijna elke sector zijn er organisaties die controles uitvoeren en certificaten geven aan spelers die aan de voorwaarden voldoen. Voor kleding is er bijvoorbeeld het GOTS certificaat, dat garant staat voor duurzaam en organisch textiel.

Tips om duurzamer te ondernemen

Duurzaam is hét buzzwoord geworden in ondernemingen. Ondanks alle nadelen (zoals greenwashing) die aan de hype verbonden zijn, zorgt het voor een hoop awareness, ook bij ondernemers zelf. 

Als je als ondernemer het gevoel hebt dat dit het juiste moment is om je business model eens onder de loep te nemen, en vanuit maatschappelijk perspectief te kijken wat beter kan, dan heb je groot gelijk! Om je te helpen, maak ik een overzicht van makkelijke wijzigingen, die op (bijna) elke onderneming toepasbaar zijn.

Koop lokaal aan

Zelfs als jij diensten verkoopt, en dus geen producten moet aankopen bij een fabrikant, is dit punt relevant. Als ondernemer koop je zelf altijd dingen aan: half-afgewerkte producten, verpakkingen, websites, boekhoudpakketten, meubels, koffie, noem maar op. 

Kijk eens naar jouw lijstje van leveranciers, en zoek waar mogelijk een lokale, kleine, leverancier als alternatief. Zo hou je niet alleen het nodige transport beperkt, maar stimuleer je ook andere lokale ondernemers, en hou je de economie goed draaiende.

Kies voor groen transport

Heb je een meeting aan de andere kant van het land? Check, voor je uit automatische je wagen inspringt, even of de trein een evenwaardig alternatief is. Dit is niet altijd het geval, maar als je er geen tijd mee verliest, is er geen reden om niet de trein te nemen. Tijdens je rit kan je dan nog productief bezig zijn.

Zorg ook dat je een fiets hebt, die jij (of je medewerkers) kunnen gebruiken voor kleine verplaatsingen binnen een straal van 5km. Alle beetjes helpen, en het aantal auto’s in Belgische steden is een echt probleem 😉

Gebruik gerecycleerd papier voor drukwerk

Alle flyers, posters, visitekaartjes en ander drukwerk dat je laat maken, mag vanaf nu van gerecycleerd materiaal gemaakt zijn. Bijna elke drukker heeft deze optie, dus geen reden om hier niet voor te kiezen.

Geef een percentage van je winst aan een goed doel

Natuurlijk maakt niet elke onderneming winst, maar als jij bij de lucky few bent, overweeg dan om een deel van je meerwaarde weg te schenken aan een goed doel. Als bedrijf heb je veel meer draagkracht dan als individu, dus door dit op te nemen in je businessplan kan je best een grote impact hebben. Donaties boven €40 kan je bovendien voor 45% terugvorderen van je belanstingen.

Hoe krijg je gratis persaandacht?

Heb je een idee voor een startup, event of ander project, en wil je je marketing graag wat aandikken met wat persaandacht? Goed plan, want midden in alle social media hype is exposure in klassieke media nog steeds heel impactvol.

Voor ik je uitleg hoe je persaandacht kan krijgen, wil ik duidelijk stellen dat ik geen PR-expert ben. Ik heb nooit in de PR-sector gewerkt, en kan dus enkel vertellen vanuit mijn eigen ervaring (met Rockhopper Socks en met klanten als Trapmann).

Ook is het nuttig om kort de voordelen van PR aan te halen:

Het meest vanzelfsprekende voordeel van een publicatie is het bereik aan mensen dat je daarmee aanspreekt. Of je nu in de krant staat, of in een niche-magazine, een goede publicatie zorgt voor een korte-termijn boost in aandacht voor wat je doet. Dat is niet te onderschatten.

Naar mijn gevoel geeft een publicatie over jouw project je daarbovenop een zekere vorm van credibiliteit. Als je bijvoorbeeld geen grote aantallen volgers op social media hebt, dan komt je project niet per se als “betrouwbaar” of “significant” over. Een artikel in de krant heeft nog steeds dat extra gewicht, en kan dus helpen met je imago.

1. Wees perswaardig

Stap 1 is misschien iets te vanzelfsprekend, maar is tegelijk ook de belangrijkste voorwaarde voor persaandacht. Zorg ervoor dat het verhaal dat je brengt effectief nieuwswaarde heeft. Als je product op zich al een leuk verhaal is (zoals de “geef niks” campagne van Greenpeace, of het reisconcept van srprs.me), dan heb je het jezelf makkelijk gemaakt. Verkoop jij broodroosters? Dan ga je even creatief moeten zijn. Je kan bijvoorbeeld een groot ontbijt organiseren in jouw stad, waar iedereen gratis toast (gemaakt met jouw broodroosters), omelet en fruitsap kan krijgen.

Kranten willen schrijven over interessante onderwerpen. Geef hen een interessant verhaal, en 9 kansen op de 10 heb je vanzelf al prijs.

2. Schrijf een persbericht

Heb je een interessant verhaal? Giet het dan in de vorm van een persbericht. Dat is een bestand/tekst waarin je alle info zet die relevant is voor journalisten. Meestal schrijf ik zelf mijn persberichten al in artikelvorm. Zo kunnen journalisten gemakkelijk stukken overnemen.

Geen idee hoe je aan een persbericht begint? Gebruik dan dit template:

3. Contacteer de juiste redacties

De derde en laatste stap die je moet zetten is het uitsturen van jouw persbericht. Zoek de emailadressen van relevante redacties of journalisten op, en zet ze in een lijst die je up to date houdt. De emailadressen van enkele algemene redacties zijn bijvoorbeeld:

  • redactie@hln.be
  • redactie@gazetvanantwerpen.be
  • nieuws@hetnieuwsblad.be
  • redactie@hetbelangvanlimburg.be

Zend vanaf je professionele emailadres mails met als titel: “Persbericht: titel”. Spreek elke redactie apart aan en leg kort uit wie je bent en wat je verhaal is. Zet je persbericht in bijlage en geef zeker je contactinformatie nog eens extra. Als een journalist geïnteresseerd is is de kans groot dat je een telefoontje krijgt. Waarschijnlijk om nog wat vragen te beantwoorden, of om eventueel foto’s te trekken.

Een duurzame startup beginnen. Waaraan moet je denken?

Je wil gaan ondernemen, en liefst van al op een duurzame manier. Twee keer raak, maar natuurlijk moet je wel met enkele extraatjes rekening houden. 

Is je doel haalbaar?

Elke ondernemer moet (voor oprichting) op deze vraag een antwoord formuleren. De beste manier hiervoor is een break-even analyse. Daarbij stel je jezelf de vraag hoeveel verkoop je moet genereren om uit de kosten te geraken. Voor elk idee moet je nagaan hoe realistisch die verkoopscijfers zijn.

Een duurzaam idee zal bijna altijd moeilijker haalbaar zijn, omdat je typisch hogere kosten hebt bij duurzame activiteiten. Bijvoorbeeld: produceren in lage-loonlanden kan financieel goedkoper uitkomen, maar is niet ethisch verantwoord. Je zal dus rekening moeten houden met extra kosten voor productie binnen België.

Mét of zonder winstoogmerk?

Deze vraag is vooral bepalend voor de juridische vorm die het best bij jouw startup zal passen. Als je enkel wil ondernemen om een positieve impact op de maatschappij te creëren, kan je je activiteiten als vzw gaan uitvoeren. Als je in de eerste plaats wil ondernemen, en je naast een positieve maatschappelijke impact ook graag winst wil genereren, zal je een van de klassieke vennootschapsvormen moeten kiezen.

Hoe consequent wil je zijn?

Wanneer je je bedrijf als duurzaam bestempeld, moet je opletten dat je geen valse indruk creëert voor de buitenwereld. Je kan eindeloos ver gaan in je duurzame verhaal: Ga je enkel gerecycleerd papier gebruiken? Ga je enkel gebruik maken van groene transportvormen? Hoe zit het met je kantoorgebouw? En hoe ga je aan marketing doen?

Waarschijnlijk moet je ergens een grens trekken, en daarom is het belangrijk om duidelijk te communiceren wat je wél doet, en wat je niet doet. Zo kunnen potentiële klanten zelf bepalen of ze je als duurzaam bedrijf zien, of niet.

Wie is jouw doelgroep?

Ook deze vraag is belangrijk voor élke startup, maar jij moet zeker even goed nadenken over je marketing. Heb je hogere kosten dan je concurrenten, dan zal je je ook moeten positioneren in een hogere prijsklasse. Wil je je duurzame aspecten gebruiken om meer verkoop te genereren? Dan zal je je moeten richten tot een iets specifiekere doelgroep. Eens je weet wie je wil bereiken, kan je een marketingplan opstellen en bepalen wáár en hoe je dat zal doen.

Kom je in aanmerking voor subsidies?

Sommige duurzame initiatieven worden door de overheid aangemoedigd, en komen daardoor misschien in aanmerking voor een subsidie. Voor je begint is het belangrijk dit even na te gaan, omdat het een grote impact zou kunnen hebben op de haalbaarheid, of schaalbaarheid, van je project.

Is je project nieuwswaardig?

Een potentieel voordeel van duurzaam ondernemen is dat je verhaal een bepaalde nieuwswaarde kan hebben. Als je bij je lancering een persbericht uitstuurt dat hier en daar opgepikt wordt, kan je meteen veel meer tractie en geloofwaardigheid genereren. Hier moet je natuurlijk ook rekening mee houden wanneer je de haalbaarheid van je project nagaat.